<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="ZW03n0023">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Buddhist Texts not contained in the Tripiṭaka, Electronic version, No. 23 菩薩總持法</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">藏外佛敎文獻數位版, No. 23 菩薩總持法</title>
			<author>上山大峻･袁德領整理</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>ZangWai</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">ZW</idno>.<idno type="vol">3</idno>.<idno type="no">23</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Buddhist Texts not contained in the Tripiṭaka</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">藏外佛敎文獻</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">菩薩總持法</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Text as provided by Mr. Fang Guangchang</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">方廣錩大德提供</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>新式標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【藏外】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2009-03-17T12:20:18">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW03.0023.0031a" n="0031a"/>
<lb ed="ZW" n="0031a01"/>
<lb ed="ZW" n="0031a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">題解</cb:mulu><head>菩薩總持法</head>
<lb ed="ZW" n="0031a03"/><byline cb:type="other">整理者　上山大峻　袁德領</byline>
<lb ed="ZW" n="0031a04"/>
<lb ed="ZW" n="0031a05"/><p cb:type="head1" xml:id="pZW03p0031a0501">〔題解〕</p>
<lb ed="ZW" n="0031a06"/><p xml:id="pZW03p0031a0601">《菩薩總持法》，又名《破相論》、《契經論》、《破二乘見》，中國
<lb ed="ZW" n="0031a07"/>禪宗僧人所撰典籍，著者不詳，一卷。</p>
<lb ed="ZW" n="0031a08"/><p xml:id="pZW03p0031a0801">本文獻在內容上與託名<name role="" type="person">菩提達摩</name>所撰的《觀心論》有類似之
<lb ed="ZW" n="0031a09"/>處，因此，兩者可能有密切的關係。但在本文獻中對「三時說」及
<lb ed="ZW" n="0031a10"/>「參斗陸升乳糜」等譬喩提出獨特的解釋，還出現「見性」、「了了見
<lb ed="ZW" n="0031a11"/>性」及「頓悟」等禪宗南宗特有的術語。因此，對本文獻在中國佛
<lb ed="ZW" n="0031a12"/>敎史及中國思想史上地位，有進一步認眞研究之必要。關於這一
<lb ed="ZW" n="0031a13"/>點，可參見田中良昭：《〈菩薩總持法〉與〈觀心論〉三》（載《駒澤大
<lb ed="ZW" n="0031a14"/>學佛敎學部研究紀要》第45卷，1987年）。總之，本文獻與同卷連
<lb ed="ZW" n="0031a15"/>寫的《修心要論》，都是研究中國初期禪宗的重要資料。</p>
<lb ed="ZW" n="0031a16"/><p xml:id="pZW03p0031a1601">根據目前掌握的情況，本文獻在敦煌遺書中共有兩號。一爲
<lb ed="ZW" n="0031a17"/>伯3777號，該號順序抄有《五辛經》、《菩薩總持法》、《了性句》、《澄
<lb ed="ZW" n="0031a18"/>心論》、《除睡咒》、《修心要論》等多種禪宗文獻。其中《菩薩總持
<lb ed="ZW" n="0031a19"/>法》首尾完整，有首題。田中良昭先生曾作錄文研究。載《駒澤大
<lb ed="ZW" n="0031a20"/>學佛敎學部研究紀要》第41卷，1983年。一爲北成98號（縮微膠
<lb ed="ZW" n="0031a21"/>卷號：北8413），首殘尾存，原卷無題，《敦煌劫餘錄》擬作《釋氏雜
<lb ed="ZW" n="0031a22"/>文稿》，近由袁德領鑒定爲《菩薩總持法》的另一抄本。</p>
<lb ed="ZW" n="0031a23"/><p xml:id="pZW03p0031a2301">本文獻未爲歷代經錄所著錄，亦未爲歷代大藏經所收。今據
<lb ed="ZW" n="0031a24"/>兩號校勘錄文。伯3777號與北成98號均爲木筆所寫，具有敦煌
<lb ed="ZW" n="0031a25"/>爲<name role="" type="person">吐蕃</name>統治時期(786-848)諸寫本的特徵。但比較而言，伯3777
<lb ed="ZW" n="0031a26"/>號的年代比北成98號要略早。兩者的文字略有參差，基本一致，
<lb ed="ZW" n="0031a27"/>很可能出於同一祖本。北成98號不僅首部殘缺，且卷前部亦有
<pb ed="ZW" xml:id="ZW03.0023.0032a" n="0032a"/>
<lb ed="ZW" n="0032a01"/>殘破，天頭、地腳還被剪去，以致殘損若干文字。爲避文繁，凡屬
<lb ed="ZW" n="0032a02"/>殘破及剪損的文字均不出校。</p>
<lb ed="ZW" n="0032a03"/><p xml:id="pZW03p0032a0301">本文獻的底、校本情況如下：</p>
<lb ed="ZW" n="0032a04"/><p xml:id="pZW03p0032a0401">底本：伯3777號；</p>
<lb ed="ZW" n="0032a05"/><p xml:id="pZW03p0032a0501">甲本：北成98號（縮微膠卷號：北8413）。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0032a06"/>
<lb ed="ZW" n="0032a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">錄文</cb:mulu><head>〔錄文〕</head>
<lb ed="ZW" n="0032a08"/>
<lb ed="ZW" n="0032a09"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:jhead>《菩薩總持法》一卷</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="ZW" n="0032a10"/><p xml:id="pZW03p0032a1001">亦名《破相論》、亦名《契經論》、亦名《破二乘見》</p>
<lb ed="ZW" n="0032a11"/>
<lb ed="ZW" n="0032a12"/><p xml:id="pZW03p0032a1201">明如來住世時，口宣爲法，敎導群品，以爲法則。明
<lb ed="ZW" n="0032a13"/>如來般涅槃後，遺敎之法，著<anchor xml:id="nkr_note_orig_0032001" n="0032001"/>其文字，名爲正法，住世
<lb ed="ZW" n="0032a14"/>五百年。五百年後名像法，住世一千年。「像」者喩義。
<lb ed="ZW" n="0032a15"/>若有修道行人，須了三種「法」義。第一是如來在世時，金
<lb ed="ZW" n="0032a16"/>口親說，敎導<anchor xml:id="nkr_note_orig_0032002" n="0032002"/>群品。第二是如來滅後，著<anchor xml:id="nkr_note_orig_0032003" n="0032003"/>文字十二
<lb ed="ZW" n="0032a17"/>部經。第三是像法中間有二種人：一者造像；二者法離
<lb ed="ZW" n="0032a18"/>像。夫求出世獲涅槃者，皆須了此三種因緣。若不了者，
<lb ed="ZW" n="0032a19"/>徒施功力。</p>
<lb ed="ZW" n="0032a20"/><p xml:id="pZW03p0032a2001">竊見今時學道之輩，多將善惡同源，苦樂無差，是非
<lb ed="ZW" n="0032a21"/>齊一，地獄與天堂不別，魔佛與明暗渾然。或說生死不異
<lb ed="ZW" n="0032a22"/>於涅槃，或說涅槃卽同於生死。或說初別中，乃有了分。
<lb ed="ZW" n="0032a23"/>究問因緣，後還爲一。</p>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW03.0023.0033a" n="0033a"/>
<lb ed="ZW" n="0033a01"/><p xml:id="pZW03p0033a0101">謹按：《涅槃經》云：一切衆生皆有佛性，皆有四大，皆
<lb ed="ZW" n="0033a02"/>有無明。佛言：但是衆生有此三種體。本起因緣從何所
<lb ed="ZW" n="0033a03"/>生？又言：四大從何體生？爲當從佛性體生？爲當從無
<lb ed="ZW" n="0033a04"/>明體生？又言：無明從何體生？爲從四大體生？</p>
<lb ed="ZW" n="0033a05"/><p xml:id="pZW03p0033a0501">如此三種之體，各各從何而生？爲當本源是一，中乃
<lb ed="ZW" n="0033a06"/>分三，今欲希求，還合爲一？爲當本是三體，中間和合，而
<lb ed="ZW" n="0033a07"/>今方便，欲擬分析，還復歸三？若本是一，後緣何事，分作
<lb ed="ZW" n="0033a08"/>於三？本若是三，後有何緣，合爲一體？當是初一後三？
<lb ed="ZW" n="0033a09"/>爲復初三後一？三一先後，請爲明解。如此佛性、無明及
<lb ed="ZW" n="0033a10"/>以四大，一一須有指歸。若無指歸，亦無勞措手而言學
<lb ed="ZW" n="0033a11"/>者。如來敎示，了了見性。萬行威儀，皆能成辦。出生死
<lb ed="ZW" n="0033a12"/>海，證大涅槃。</p>
<lb ed="ZW" n="0033a13"/><p xml:id="pZW03p0033a1301">正法住世五百年者，是著<anchor xml:id="nkr_note_orig_0033001" n="0033001"/>文字經敎是也。</p>
<lb ed="ZW" n="0033a14"/><p xml:id="pZW03p0033a1401">謹按：《法華經》云：如來說初、中、後善，三種大義。</p>
<lb ed="ZW" n="0033a15"/><p xml:id="pZW03p0033a1501">云何可名初、中、後善？</p>
<lb ed="ZW" n="0033a16"/><p xml:id="pZW03p0033a1601">初者，淸濁初分，開闢之際。其一，初者，說其世尊本
<lb ed="ZW" n="0033a17"/>起因緣，從何所生。其二，初者，若求道之人，須明涅槃本
<lb ed="ZW" n="0033a18"/>際。其三，初者，須明一切衆生因緣起時，以何爲母，生
<lb ed="ZW" n="0033a19"/>死<anchor xml:id="nkr_note_orig_0033002" n="0033002"/>別類。其四，初者，分別四大、五蔭本起因緣，從何積
<lb ed="ZW" n="0033a20"/>聚。其五，初者，能明地獄本從何立，復在何方而安置之。
<lb ed="ZW" n="0033a21"/>其六，又初六種，差別不同。右如上六種，管於「初」字之義云
<lb ed="ZW" n="0033a22"/>云。</p>
<lb ed="ZW" n="0033a23"/><p xml:id="pZW03p0033a2301">中者，說世界中萬像形位，皆有生滅之相。如此萬
<pb ed="ZW" xml:id="ZW03.0023.0034a" n="0034a"/>
<lb ed="ZW" n="0034a01"/>像，爲復有盡，爲復無盡？若有盡，至何方？若無盡者，何
<lb ed="ZW" n="0034a02"/>因緣現生滅<anchor xml:id="nkr_note_orig_0034001" n="0034001"/>相？如上<anchor xml:id="nkr_note_orig_0034002" n="0034002"/>管於「中」字之義云云。</p>
<lb ed="ZW" n="0034a03"/><p xml:id="pZW03p0034a0301">後善者，明諸佛如來，以大慈悲究竟，能救一切衆生
<lb ed="ZW" n="0034a04"/>歸大涅槃，能令四生盡歸寂滅。右如上是「後善」字之義云
<lb ed="ZW" n="0034a05"/>云。</p>
<lb ed="ZW" n="0034a06"/><p xml:id="pZW03p0034a0601">像法住世一千年者，爲衆生往返沉淪，具受生死<anchor xml:id="nkr_note_orig_0034003" n="0034003"/>，
<lb ed="ZW" n="0034a07"/>輪轉識性，遍受已訖，還至人身。今生像法之中，皆爲沉
<lb ed="ZW" n="0034a08"/>迷覆蓋，故不了。故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0034004" n="0034004"/>要籍形<anchor xml:id="nkr_note_orig_0034005" n="0034005"/>像，始能發起道心。道
<lb ed="ZW" n="0034a09"/>心旣發，須訪大善知識，決斷生死。莫被形像所攝，而忘
<lb ed="ZW" n="0034a10"/>眞如。</p>
<lb ed="ZW" n="0034a11"/><p xml:id="pZW03p0034a1101">佛在世時，羅漢比丘見行如來智慧<anchor xml:id="nkr_note_orig_0034006" n="0034006"/>，而證涅槃。其
<lb ed="ZW" n="0034a12"/>智慧門，略說十種，條義不同，羅漢比丘悉能分別。</p>
<lb ed="ZW" n="0034a13"/><p xml:id="pZW03p0034a1301">第一、決了涅槃。第二、決斷生死世界從何緣起。第
<lb ed="ZW" n="0034a14"/>三、能知四維上下，邊陲里際。第四、能了身中佛性，緣何
<lb ed="ZW" n="0034a15"/>等事與五蔭相纏。第五、能知四大、五蔭敗壞之身，以何
<lb ed="ZW" n="0034a16"/>因緣拘繫佛性，令墮五趣。第六、能了世間曉夜之相，
<lb ed="ZW" n="0034a17"/>晝<anchor xml:id="nkr_note_orig_0034007" n="0034007"/>現爲樂，夜現爲苦，年月相催，沒在生老病死苦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0034008" n="0034008"/>。
<lb ed="ZW" n="0034a18"/>如此之事，名大因緣。第七、能了四生，胎、卵、濕、化異類
<pb ed="ZW" xml:id="ZW03.0023.0035a" n="0035a"/>
<lb ed="ZW" n="0035a01"/>之形<anchor xml:id="nkr_note_orig_0035001" n="0035001"/>，發本因緣，從何所生。第八、具諸如來總持之敎，
<lb ed="ZW" n="0035a02"/>厭捨世間，道業圓備，獲涅槃果。第九、羅漢善種，爲度衆
<lb ed="ZW" n="0035a03"/>生，代代<anchor xml:id="nkr_note_orig_0035002" n="0035002"/>相傳，紹隆佛性。內秘菩薩之行，外現聲聞。
<lb ed="ZW" n="0035a04"/>三界游行，遇不遇也。福德之人，始能親近。第十、若有
<lb ed="ZW" n="0035a05"/>衆生，曾於往世已經發露，親近正法，令生人身。旣得人
<lb ed="ZW" n="0035a06"/>身，得遇菩薩大乘正道，能入涅槃解脫之路，亦離於生死
<lb ed="ZW" n="0035a07"/>苦海。</p>
<lb ed="ZW" n="0035a08"/><p xml:id="pZW03p0035a0801">當爾，世尊口授<anchor xml:id="nkr_note_orig_0035003" n="0035003"/>羅漢敎者，其義如是。又於十種，
<lb ed="ZW" n="0035a09"/>一一條中，有無量義。能了如上十種法者，是名見性菩薩
<lb ed="ZW" n="0035a10"/>人也。</p>
<lb ed="ZW" n="0035a11"/><p xml:id="pZW03p0035a1101">又正法住世五<anchor xml:id="nkr_note_orig_0035004" n="0035004"/>百年者，亦是過去衆生上根上智，
<lb ed="ZW" n="0035a12"/>尋讀如來正法經典，悟理得道之人。何以故？過去衆生
<lb ed="ZW" n="0035a13"/>與佛滅度時爲相近故，如來智慧眞正之法易顯現故，所有
<lb ed="ZW" n="0035a14"/>衆生，尋讀如來眞正經典，卽得悟解，不假諸餘有爲之相
<lb ed="ZW" n="0035a15"/>而發善。故當此之際，若有衆生希求解脫，厭捨世間，尋
<lb ed="ZW" n="0035a16"/>讀經典，不虧戒行，捨一報身<anchor xml:id="nkr_note_orig_0035005" n="0035005"/>，便卽解脫。此是正法住
<lb ed="ZW" n="0035a17"/>世五百年時，與今像法時人，並悉不同。</p>
<lb ed="ZW" n="0035a18"/><p xml:id="pZW03p0035a1801">像法住世一千年者，今時是也。今時衆生，悉皆愚
<lb ed="ZW" n="0035a19"/>昧，諸根暗鈍，不了因緣。何以故？爲其識性與佛滅度
<lb ed="ZW" n="0035a20"/>時，年月多遠；亦爲波旬改換法故。法旣被改，佛慧威力
<lb ed="ZW" n="0035a21"/>不照及故。爲輪迴昏迷覆故。所以像法中生。何以故？
<pb ed="ZW" xml:id="ZW03.0023.0036a" n="0036a"/>
<lb ed="ZW" n="0036a01"/>衆生若也不以形像而招<anchor xml:id="nkr_note_orig_0036001" n="0036001"/>引時，亦無發心求於善道。今
<lb ed="ZW" n="0036a02"/>縱以像引得之者，其心一志，不離於像。將諸金銀銅鐵泥
<lb ed="ZW" n="0036a03"/>木，廣興其像，以心倚託，將作究竟。涅槃之果，長生妙
<lb ed="ZW" n="0036a04"/>道，何日悟也。曾聞識是長生之識，身是破壞之身。識卽
<lb ed="ZW" n="0036a05"/>隨業受生，身便銷亡散壞<anchor xml:id="nkr_note_orig_0036002" n="0036002"/>。是故，智人所修，惟修於性；
<lb ed="ZW" n="0036a06"/>愚人所重，惟重於身。乃不知身依性立，性在身存。但貴
<lb ed="ZW" n="0036a07"/>於身，又輕妙性。如有見性智者，自分了性因緣，亦明身
<lb ed="ZW" n="0036a08"/>本。修行人不了身性二體因緣，徒自千生迷心修學，無解
<lb ed="ZW" n="0036a09"/>脫期云云<anchor xml:id="nkr_note_orig_0036003" n="0036003"/>。</p>
<lb ed="ZW" n="0036a10"/><p xml:id="pZW03p0036a1001">第一如來正法是親發授時。第二如來滅後五百年
<lb ed="ZW" n="0036a11"/>中，諸修道人不假有相之法，萬行威儀並在身行。第三如
<lb ed="ZW" n="0036a12"/>來像法者，是一千年中，行人以像爲事，智人見像而證正
<lb ed="ZW" n="0036a13"/>理，愚人<anchor xml:id="nkr_note_orig_0036004" n="0036004"/>失理。如來於自身上起方便法，將照眞理，亦
<lb ed="ZW" n="0036a14"/>爲譬喩。如來當爲菩薩上智之人，說證道果時，我當成
<lb ed="ZW" n="0036a15"/>道，得參斗陸升<anchor xml:id="nkr_note_orig_0036005" n="0036005"/>白牛乳糜，吃便證三明六通，具八解
<lb ed="ZW" n="0036a16"/>脫。其牛非黑非黃，亦非赤色，純是白色。其牛不在高
<lb ed="ZW" n="0036a17"/>原，不居下濕，不與特牛同群，亦不吃閻浮水草。於閻浮
<lb ed="ZW" n="0036a18"/>界內，亦無腳迹，身作紫磨金色。我當吃此牛乳，卽成佛
<lb ed="ZW" n="0036a19"/>道。如來是法者，當對菩薩說是方便，以爲譬喩。其次說
<lb ed="ZW" n="0036a20"/>於形像，亦皆悉是方便譬喩。所以著其文字也。</p>
<lb ed="ZW" n="0036a21"/><p xml:id="pZW03p0036a2101">釋曰。</p>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW03.0023.0037a" n="0037a"/>
<lb ed="ZW" n="0037a01"/><p xml:id="pZW03p0037a0101">如來淸淨法身，不因三毒、六賊所生，亦不稟四大、五
<lb ed="ZW" n="0037a02"/>蔭所生。是故法爾自然，常樂我淨。入此三界，以爲世
<lb ed="ZW" n="0037a03"/>使，勸導人倫，令歸寂滅。如來淸淨，心不染貪。是名心
<lb ed="ZW" n="0037a04"/>大禪定，亦名佛寶，亦名禪師。如來淸淨，口不居瞋饞。
<lb ed="ZW" n="0037a05"/>是名口大智慧，亦名法寶，亦名法師。如來淸淨，身不染
<lb ed="ZW" n="0037a06"/>觸欲。是名身持<anchor xml:id="nkr_note_orig_0037001" n="0037001"/>淸淨戒，亦名僧寶，亦名律師。此三
<lb ed="ZW" n="0037a07"/>法者，是戒定慧，亦名心口身，亦名三業淸淨。</p>
<lb ed="ZW" n="0037a08"/><p xml:id="pZW03p0037a0801">衆生和合，心爲染貪，是意業不定。以不定故，是名
<lb ed="ZW" n="0037a09"/>心染貪毒。衆生和合，口爲染瞋饞，是口業無慧。以無
<lb ed="ZW" n="0037a10"/>慧<anchor xml:id="nkr_note_orig_0037002" n="0037002"/>故，是名口染瞋毒。衆生和合，身爲染觸欲，是身業
<lb ed="ZW" n="0037a11"/>無戒。以無戒故，是名身染癡毒。此名衆生身中三毒，亦
<lb ed="ZW" n="0037a12"/>名三惡，亦名三界<anchor xml:id="nkr_note_orig_0037003" n="0037003"/>。心爲貪界，口爲瞋界，身爲癡界。</p>
<lb ed="ZW" n="0037a13"/><p xml:id="pZW03p0037a1301">如來三界，同衆生類。與衆生說心口身，爲衆生有三
<lb ed="ZW" n="0037a14"/>業故。是以如來說三業淸淨。如來心不染貪慾。觀生死、
<lb ed="ZW" n="0037a15"/>財寶，如毒蛇相。是故心不染貪境，心爲佛寶。以心定故，
<lb ed="ZW" n="0037a16"/>名爲壹斗。如來口不染瞋饞。觀衆生身份，如父母子肉相。
<lb ed="ZW" n="0037a17"/>是故口不取饞境，口爲法寶。以口慧故，名爲壹斗。如來
<lb ed="ZW" n="0037a18"/>身不染癡欲。觀世女人，如臃瘡相。是故身不取癡境，身爲
<lb ed="ZW" n="0037a19"/>僧寶。以身淸淨，名爲壹斗。</p>
<lb ed="ZW" n="0037a20"/><p xml:id="pZW03p0037a2001">右此心口身，具持戒定慧，是名參斗。斗者，數之量
<lb ed="ZW" n="0037a21"/>也。乳者，是如來心口身中智慧也。如來常以三大智慧
<lb ed="ZW" n="0037a22"/>調伏衆生。一切衆生，若得如來戒定慧法，能具持，名飮
<pb ed="ZW" xml:id="ZW03.0023.0038a" n="0038a"/>
<lb ed="ZW" n="0038a01"/>得如來參斗陸升乳糜<anchor xml:id="nkr_note_orig_0038001" n="0038001"/>。陸升者，如來六根本無，六識淸
<lb ed="ZW" n="0038a02"/>淨，是名陸升。升者，亦同斗之數義。如來滅後，留此戒
<lb ed="ZW" n="0038a03"/>定慧法與修道比丘。是故方便道：我成道時，先吃參斗陸
<lb ed="ZW" n="0038a04"/>升乳糜，證得三明六通。三明者，心了觀見二種空定，口
<lb ed="ZW" n="0038a05"/>能分別二種之慧，身能具持二種之戒。如是心口身中，各
<lb ed="ZW" n="0038a06"/>各具大智慧。大智慧者，喩於乳糜。今時比丘不閑如來
<lb ed="ZW" n="0038a07"/>心口身戒定慧之義，便吃世間生死牛乳，不會佛意。如此
<lb ed="ZW" n="0038a08"/>世間牛者，皆因雄雌相染，然始有胎。因有胎故，便卽有
<lb ed="ZW" n="0038a09"/>乳。據此乳者，婬欲之因，精血所變。行人飮之，豈不是
<lb ed="ZW" n="0038a10"/>觸？罪業之本，沉溺之因，皆由此惑<anchor xml:id="nkr_note_orig_0038002" n="0038002"/>也。如來以此戒
<lb ed="ZW" n="0038a11"/>定慧，名爲參斗；陸根淸淨，名爲陸升。六根者，卽是眼耳
<lb ed="ZW" n="0038a12"/>鼻舌身意<anchor xml:id="nkr_note_orig_0038003" n="0038003"/>是也。如來以六根淸淨法，化導<anchor xml:id="nkr_note_orig_0038004" n="0038004"/>有緣，是
<lb ed="ZW" n="0038a13"/>故名爲六波羅蜜法。</p>
<lb ed="ZW" n="0038a14"/><p xml:id="pZW03p0038a1401">檀波羅蜜者，是如來法施都名號也。如來以戒定慧
<lb ed="ZW" n="0038a15"/>及六波羅蜜、三千威儀、八萬細行，施與有緣衆生。施者，
<lb ed="ZW" n="0038a16"/>施也，施張如上等法上中下品。比丘行用，作解脫因緣。
<lb ed="ZW" n="0038a17"/>是故檀爲萬行之首也。</p>
<lb ed="ZW" n="0038a18"/><p xml:id="pZW03p0038a1801">戒<anchor xml:id="nkr_note_orig_0038005" n="0038005"/>波羅蜜<anchor xml:id="nkr_note_orig_0038006" n="0038006"/>者，是如來一切戒律之名號也。如來
<lb ed="ZW" n="0038a19"/>先施禁戒，然後授法。戒如城隍，心如其王，法如龍衣冠
<pb ed="ZW" xml:id="ZW03.0023.0039a" n="0039a"/>
<lb ed="ZW" n="0039a01"/>冕。譬如國主，無有城隍，不穿<anchor xml:id="nkr_note_orig_0039001" n="0039001"/>龍衣，不戴冠冕，不得
<lb ed="ZW" n="0039a02"/>稱爲國主。如比丘不以如來禁戒止遏凡心，縱受法言，不
<lb ed="ZW" n="0039a03"/>爲解脫之果。是故先施戒行，約勒比丘身心，禁縛無明，
<lb ed="ZW" n="0039a04"/>調柔性地。性地旣熟，然後<anchor xml:id="nkr_note_orig_0039002" n="0039002"/>納其種子<anchor xml:id="nkr_note_orig_0039003" n="0039003"/>。以地壤故，種
<lb ed="ZW" n="0039a05"/>一收萬。是故如來一切戒律，能禁比丘身中一切過患。</p>
<lb ed="ZW" n="0039a06"/><p xml:id="pZW03p0039a0601">羼提波羅蜜<anchor xml:id="nkr_note_orig_0039004" n="0039004"/>者，是如來忍辱法之名號也。如來入
<lb ed="ZW" n="0039a07"/>三界置法，有六種之厄。第一、王難障閉；第二、父母障
<lb ed="ZW" n="0039a08"/>閉；第三、妻妾男女障閉；第四、一切財寶障閉；第五、朋<anchor xml:id="nkr_note_orig_0039005" n="0039005"/>
<lb ed="ZW" n="0039a09"/>友障閉；第六、邪見障閉。如有修道之人求解脫者，皆爲
<lb ed="ZW" n="0039a10"/>如前六種之厄而爲閉障。但有比丘欲求出離，皆須忍受
<lb ed="ZW" n="0039a11"/>如此六難。仍自餘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0039006" n="0039006"/>有無量境界，皆是障閉。如來大忍
<lb ed="ZW" n="0039a12"/>辱施與比丘，比丘常須持此忍辱。</p>
<lb ed="ZW" n="0039a13"/><p xml:id="pZW03p0039a1301">比梨耶波羅蜜<anchor xml:id="nkr_note_orig_0039007" n="0039007"/>者，是如來精進之法。如來法身常
<lb ed="ZW" n="0039a14"/>精進體，今留此無礙常精進法施與比丘。如有比丘求解
<lb ed="ZW" n="0039a15"/>脫者，攝除懈怠，念念之中，堅持精進。</p>
<lb ed="ZW" n="0039a16"/><p xml:id="pZW03p0039a1601">禪波羅蜜者，是如來禪定之法，施與比丘。若有比丘
<lb ed="ZW" n="0039a17"/>具持如來禪定法者，能除身中三毒、六賊及一切諸境。不
<lb ed="ZW" n="0039a18"/>使心神攀緣一切諸境界故，是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0039008" n="0039008"/>名禪定。</p>
<lb ed="ZW" n="0039a19"/><p xml:id="pZW03p0039a1901">般若波羅蜜者，是如來智慧之法。如來常以智慧敎
<pb ed="ZW" xml:id="ZW03.0023.0040a" n="0040a"/>
<lb ed="ZW" n="0040a01"/>導衆生。一切衆生言求解脫，須有智慧分別善惡。若無
<lb ed="ZW" n="0040a02"/>智慧，縱求解脫不可得。又言「蜜」者，達於彼岸之義。亦
<lb ed="ZW" n="0040a03"/>是智慧之總名者也。</p>
<lb ed="ZW" n="0040a04"/><p xml:id="pZW03p0040a0401">如來常以六種之法，施與求解脫人。是故著文傳於
<lb ed="ZW" n="0040a05"/>後學，令其行人知其方便。</p>
<lb ed="ZW" n="0040a06"/><p xml:id="pZW03p0040a0601">又如來一體三寶者，亦是如來心口身也。心大禪定，
<lb ed="ZW" n="0040a07"/>是名佛寶；口大智慧，是名法寶；身大淸淨，是名僧寶。此
<lb ed="ZW" n="0040a08"/>名一中具三，故名三寶。亦名三定，亦名三禪，亦名三解
<lb ed="ZW" n="0040a09"/>脫，亦名三業淸淨。</p>
<lb ed="ZW" n="0040a10"/><p xml:id="pZW03p0040a1001">今時比丘破滅如來三禪之法。何以故？如來定心，
<lb ed="ZW" n="0040a11"/>是禪，不染貪；如來智慧口，不染瞋饞，是慧；如來淸淨身，
<lb ed="ZW" n="0040a12"/>不染癡欲，是戒。心爲禪師，口爲法師，身爲律師。一身
<lb ed="ZW" n="0040a13"/>之中，具持心口身戒定慧，是名三寶，是名三定。今時比
<lb ed="ZW" n="0040a14"/>丘破毀三寶，不了如來方便因緣，分散正法，以爲三段。
<lb ed="ZW" n="0040a15"/>禪師不讀經，不持律，山中端坐，妄道得悟，是名破如來心
<lb ed="ZW" n="0040a16"/>法。法師上高座，說章疏，不持定律，是名破如來口法。
<lb ed="ZW" n="0040a17"/>律師執事，不了定慧之義，是名破如來身法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0040001" n="0040001"/>。</p>
<lb ed="ZW" n="0040a18"/><p xml:id="pZW03p0040a1801">如來勸持戒<anchor xml:id="nkr_note_orig_0040002" n="0040002"/>比丘，身具三種慧。因何三法，當頭
<lb ed="ZW" n="0040a19"/>自行。准一體三寶義。心是佛寶，是性，管於口。口是法
<lb ed="ZW" n="0040a20"/>寶，是體，管於身。身是僧寶，含其衆善。如此心口身，互
<lb ed="ZW" n="0040a21"/>相管束。始名身中住持三寶。</p>
<lb ed="ZW" n="0040a22"/><p xml:id="pZW03p0040a2201">今時禪師合是心法，今時法師合是口法，今時律師合
<lb ed="ZW" n="0040a23"/>是身法。云何？比丘！三禪之法，互不相管，豈不錯亂
<pb ed="ZW" xml:id="ZW03.0023.0041a" n="0041a"/>
<lb ed="ZW" n="0041a01"/>者。禪師、法師、律師更互相嫌，互爲不是，卽是錯亂。比
<lb ed="ZW" n="0041a02"/>丘受如來法者，持戒比丘心須似如來心，斷貪，是名心業
<lb ed="ZW" n="0041a03"/>淸淨，亦名心定，定者是禪師。壹斗。口須似如來口，斷
<lb ed="ZW" n="0041a04"/>瞋饞，名口業慧，慧者法師也。貳斗。身須似如來身，斷
<lb ed="ZW" n="0041a05"/>癡染，是名身業淸淨，亦名身戒。戒<anchor xml:id="nkr_note_orig_0041001" n="0041001"/>者，律師也。參
<lb ed="ZW" n="0041a06"/>斗。此是比丘受如來心口身法戒定慧，是名持得如來三
<lb ed="ZW" n="0041a07"/>寶，是名禪法。旣能持得如來之法，具足之者，是名比丘。
<lb ed="ZW" n="0041a08"/>身中一體三寶，亦名三斗乳糜，亦名三禪，亦名淸淨。一
<lb ed="ZW" n="0041a09"/>如世尊，不縱六賊，六根淸淨，常持六法，是名六升。此是
<lb ed="ZW" n="0041a10"/>比丘受持頓敎。上智之人，始可得了。</p>
<lb ed="ZW" n="0041a11"/><p xml:id="pZW03p0041a1101">如來起勸法者，若有比丘受如來法者，須行道無時歇
<lb ed="ZW" n="0041a12"/>息。如來本意，行其佛道之道；不是繞其殿塔，行其道路
<lb ed="ZW" n="0041a13"/>之道。比丘身中行其佛道者，而有五種。一行眼道，不得
<lb ed="ZW" n="0041a14"/>觀世間色相，發動三業，唯得觀如來解脫之道。二行耳
<lb ed="ZW" n="0041a15"/>道，不得邪聽一切亂聲，起三業，唯聽聞眞正法聲。第三
<lb ed="ZW" n="0041a16"/>行鼻道，不得嗅悅男香、女香，幻惑三業，唯須分別淸淨法
<lb ed="ZW" n="0041a17"/>香。四行口道，不得飮酒食肉。其酒肉各有二種。酒二
<lb ed="ZW" n="0041a18"/>種者，一是有礙酒，二是無礙酒。有礙酒<anchor xml:id="nkr_note_orig_0041002" n="0041002"/>者，卽是世間
<lb ed="ZW" n="0041a19"/>飮醉之酒。無礙酒者，卽是行人耽著世事，毀禁戒者，是
<lb ed="ZW" n="0041a20"/>名無礙昏亂之酒。肉有二種者，一是有礙之肉，二是無礙
<lb ed="ZW" n="0041a21"/>之肉。有礙肉者，卽是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0041003" n="0041003"/>衆生身份質礙血肉。二無礙肉
<lb ed="ZW" n="0041a22"/>者，卽是暴酷、妒嫉、咒詛、罵詈毀禁之語。如此口者，能
<pb ed="ZW" xml:id="ZW03.0023.0042a" n="0042a"/>
<lb ed="ZW" n="0042a01"/>生惡業。唯得受持、讀誦經典，歌揚<anchor xml:id="nkr_note_orig_0042001" n="0042001"/>贊唄，是名善口。
<lb ed="ZW" n="0042a02"/>五行心道，不得亂思五欲之樂，解動三業，汙泥身中三內
<lb ed="ZW" n="0042a03"/>淨性。唯得思惟厭世間法，求解脫果。若是比丘，常須行
<lb ed="ZW" n="0042a04"/>此<anchor xml:id="nkr_note_orig_0042002" n="0042002"/>五種之道，勿使色聲香味觸損汙佛性，是名淸淨比
<lb ed="ZW" n="0042a05"/>丘。若有比丘不行分別，不行如上五種善道，是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0042003" n="0042003"/>名破
<lb ed="ZW" n="0042a06"/>塔壞寺，得罪無量。</p>
<lb ed="ZW" n="0042a07"/><p xml:id="pZW03p0042a0701">如來勸諸行人造諸功德形<anchor xml:id="nkr_note_orig_0042004" n="0042004"/>像者，普□<anchor xml:id="nkr_note_orig_0042005" n="0042005"/>比丘而合
<lb ed="ZW" n="0042a08"/>造之。凡夫亦不合造。何以故？功德法性，悉是無爲，云
<lb ed="ZW" n="0042a09"/>何令人造質礙像而契佛意？其義甚乖。佛言：「一切有爲
<lb ed="ZW" n="0042a10"/>法，如夢幻泡影，如露亦如電，應作如是觀。」若據此言，但
<lb ed="ZW" n="0042a11"/>是有爲，皆是幻化。云何行人，專崇此像，豈非迷倒！</p>
<lb ed="ZW" n="0042a12"/><p xml:id="pZW03p0042a1201">略徵有爲之法而契眞如，釋之於左。</p>
<lb ed="ZW" n="0042a13"/><p xml:id="pZW03p0042a1301">有爲形<anchor xml:id="nkr_note_orig_0042006" n="0042006"/>像，數因寺。寺一所，方三門。一所三門
<lb ed="ZW" n="0042a14"/>有六扇。三門外左右金剛，各執一杵立。三門內二神王，
<lb ed="ZW" n="0042a15"/>各把一刀。三門下左右各一師子。佛前燃四十九盞燈。
<lb ed="ZW" n="0042a16"/>又令放四十九生，入長生池。七寶香爐，燒無價寶香。出
<lb ed="ZW" n="0042a17"/>入洗淨，澡盥淨水甁。持鉢一口，用盛齋飯。濾羅一，講
<lb ed="ZW" n="0042a18"/>堂一所，法座一所。聖容左右有阿難、迦葉，各剃除鬚髮，
<lb ed="ZW" n="0042a19"/>而穿<anchor xml:id="nkr_note_orig_0042007" n="0042007"/>三衣。佛前左右二菩薩，赤體不著衣服，而穿<anchor xml:id="nkr_note_orig_0042008" n="0042008"/>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW03.0023.0043a" n="0043a"/>
<lb ed="ZW" n="0043a01"/>瓔珞。佛前燃長明燈，常令不絕。寺中衆妙高廣樓閣。
<lb ed="ZW" n="0043a02"/>浮圖一所，七級、十二級。四十九尺長幡，色有五種。寺
<lb ed="ZW" n="0043a03"/>中澡浴池一所。比丘苦行名目<anchor xml:id="nkr_note_orig_0043001" n="0043001"/>：剜眼、燒頂、截腕、煉<anchor xml:id="nkr_note_orig_0043002" n="0043002"/>
<lb ed="ZW" n="0043a04"/>指、鉤身、刺劍、斷五辛。俗人供養者。病比丘：聾、盲、
<lb ed="ZW" n="0043a05"/>瘖、瘂、攣、跛、癖，及坑中餓狗、貧窮下賤，得福無量者。</p>
<lb ed="ZW" n="0043a06"/><p xml:id="pZW03p0043a0601">釋曰：寺者，淸淨之義。亦喩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0043003" n="0043003"/>持戒比丘具持如來
<lb ed="ZW" n="0043a07"/>戒行，能煞身中三毒、六賊及一切煩惱之境，悟了大乘見
<lb ed="ZW" n="0043a08"/>性比丘。此比丘然始銷得十方供養，卽得堪爲檀越解脫
<lb ed="ZW" n="0043a09"/>橋樑，還得如彼佛在世時羅漢無異，了了見性。又以大乘
<lb ed="ZW" n="0043a10"/>眞<anchor xml:id="nkr_note_orig_0043004" n="0043004"/>正妙法，接化群盲，得度生死。如此比丘能具如來
<lb ed="ZW" n="0043a11"/>三千威儀、六萬細行。三千威儀者，降伏身中三毒，三
<lb ed="ZW" n="0043a12"/>業<anchor xml:id="nkr_note_orig_0043005" n="0043005"/>淸淨。從是戒定慧中<anchor xml:id="nkr_note_orig_0043006" n="0043006"/>，有無量法。比丘得三業淸
<lb ed="ZW" n="0043a13"/>淨，是人了三無<anchor xml:id="nkr_note_orig_0043007" n="0043007"/>量義者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0043008" n="0043008"/>，故是三千威儀。六萬細行
<lb ed="ZW" n="0043a14"/>者，爲六根淸淨，能制六賊，具六<anchor xml:id="nkr_note_orig_0043009" n="0043009"/>神通。旣有六通，能
<lb ed="ZW" n="0043a15"/>具一切智。是故一切智中，能攝六萬細行。若有比丘具
<lb ed="ZW" n="0043a16"/>如上事，身心悟解無滯礙者，故喩持戒淸淨。比丘爲活
<lb ed="ZW" n="0043a17"/>寺，世尊勸人造寺者，其義如是。</p>
<lb ed="ZW" n="0043a18"/><p xml:id="pZW03p0043a1801">三門義者，亦喩比丘身。比丘能持三戒，名爲三門。
<pb ed="ZW" xml:id="ZW03.0023.0044a" n="0044a"/>
<lb ed="ZW" n="0044a01"/>心戒<anchor xml:id="nkr_note_orig_0044001" n="0044001"/>於貪，名爲一戒。口戒於瞋，是名爲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0044002" n="0044002"/>二戒。身
<lb ed="ZW" n="0044a02"/>戒於癡，是名三戒。心戒是定，口戒是慧，身戒是戒。如
<lb ed="ZW" n="0044a03"/>此戒定慧，能降貪瞋癡三毒之性，三業淸淨。三業旣淨，
<lb ed="ZW" n="0044a04"/>是名三明，是名三聚淨戒。是故世尊勸造寺者，先標三門
<lb ed="ZW" n="0044a05"/>爲首。</p>
<lb ed="ZW" n="0044a06"/><p xml:id="pZW03p0044a0601">三門下金剛把杵防衛者，亦喩比丘身。比丘爲持戒
<lb ed="ZW" n="0044a07"/>行，外見觸境，境不入心。常以智心觀外觸境，若見觸境
<lb ed="ZW" n="0044a08"/>能避之。故喩智心爲杵，勇猛喩於金剛。外見諸觸來，以
<lb ed="ZW" n="0044a09"/>勇智能降伏之。是故如來勸諸行人，造金剛像。</p>
<lb ed="ZW" n="0044a10"/><p xml:id="pZW03p0044a1001">內神王把刀者，亦喩比丘具持戒行，常禁身中三毒、
<lb ed="ZW" n="0044a11"/>六賊，不令興起。常以智慧，降伏無明。淨性喩於神王
<lb ed="ZW" n="0044a12"/>智慧喩於刀也。比丘內持智慧，心神淸淨，故喩門內神王
<lb ed="ZW" n="0044a13"/>也。</p>
<lb ed="ZW" n="0044a14"/><p xml:id="pZW03p0044a1401">三門下左右二師子者，亦喩比丘身。比丘於諸戒，而
<lb ed="ZW" n="0044a15"/>得自在；於諸智慧，亦得自在。是故比丘亦能降內外諸惡
<lb ed="ZW" n="0044a16"/>境界，心得自在，故喩爲師子。師子於諸百獸以爲王也。
<lb ed="ZW" n="0044a17"/>比丘心王於智慧門出入自在，亦復如是。</p>
<lb ed="ZW" n="0044a18"/><p xml:id="pZW03p0044a1801">佛殿者，亦喩比丘身中淸淨佛性。淸淨喩殿中佛像；
<lb ed="ZW" n="0044a19"/>萬種莊嚴者，喩比丘功德善業、智慧妙行也。</p>
<lb ed="ZW" n="0044a20"/><p xml:id="pZW03p0044a2001">佛前燃長明燈者，亦喩比丘身具如來智慧之法。是
<lb ed="ZW" n="0044a21"/>故燈明喩於正法，法光能破愚癡之暗也。四十九盞者，喩
<lb ed="ZW" n="0044a22"/>比丘七竅是也。所謂兩眼、兩耳<anchor xml:id="nkr_note_orig_0044003" n="0044003"/>、兩鼻及口，是爲七。
<pb ed="ZW" xml:id="ZW03.0023.0045a" n="0045a"/>
<lb ed="ZW" n="0045a01"/>七竅之中，各有其七識，七七四十九識。常無境染，眞實
<lb ed="ZW" n="0045a02"/>正念，無有散亂，故喩於長明燈也。是故行人若無七竅納
<lb ed="ZW" n="0045a03"/>受如來種種妙法，不可分別善惡因緣也。</p>
<lb ed="ZW" n="0045a04"/><p xml:id="pZW03p0045a0401">又令行人放四十九生入長生池者，亦喩比丘身。比
<lb ed="ZW" n="0045a05"/>丘常以七竅四十九識淸淨無染。以四十九識善業莊嚴，
<lb ed="ZW" n="0045a06"/>積於諸佛性藏，喩長生池。放生喩比丘善業功德悉能成
<lb ed="ZW" n="0045a07"/>就。至無常日，能得生存。善業扶護，相因解脫，獲涅槃
<lb ed="ZW" n="0045a08"/>果。一受快樂，更無滅壞，故號長生。</p>
<lb ed="ZW" n="0045a09"/><p xml:id="pZW03p0045a0901">七寶香爐燒無價寶香，亦喩比丘身。比丘七竅，七識
<lb ed="ZW" n="0045a10"/>合成。因其七識有大分別，常出種種和雅法音。故喩七
<lb ed="ZW" n="0045a11"/>識爲七寶香爐。供養者，喩歌唄贊歎，諸佛歎之，故喩比
<lb ed="ZW" n="0045a12"/>丘具持法。故名七寶香爐燒無價香。</p>
<lb ed="ZW" n="0045a13"/><p xml:id="pZW03p0045a1301">出入護<anchor xml:id="nkr_note_orig_0045001" n="0045001"/>淨，以水洗者，亦喩比丘身。比丘常護內
<lb ed="ZW" n="0045a14"/>性，不令內賊興起而發三毒，是名內護淨。外見五欲之
<lb ed="ZW" n="0045a15"/>境，常以智慧，能除伏之，是名外護淨。</p>
<lb ed="ZW" n="0045a16"/><p xml:id="pZW03p0045a1601">澡甁盛水者，亦喩比丘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0045002" n="0045002"/>身。甁喩於身，淨水喩智。
<lb ed="ZW" n="0045a17"/>身中佛性常被無明所汙。若有覺性比丘，觀如身中三毒、
<lb ed="ZW" n="0045a18"/>六賊欲起動者，卽以智慧而降伏之。是故名爲甁水洗淨。</p>
<lb ed="ZW" n="0045a19"/><p xml:id="pZW03p0045a1901">鉢盂者，亦喩比丘身。飯者，喩於智行食。觸鉢不受
<lb ed="ZW" n="0045a20"/>者，喩諸境入心<anchor xml:id="nkr_note_orig_0045003" n="0045003"/>，心不納受。故喩於觸食不受，心無所
<lb ed="ZW" n="0045a21"/>染也。</p>
<lb ed="ZW" n="0045a22"/><p xml:id="pZW03p0045a2201">濾羅者，亦喩比丘身。水者，喩淨性。羅上濁者，喩
<pb ed="ZW" xml:id="ZW03.0023.0046a" n="0046a"/>
<lb ed="ZW" n="0046a01"/>煩惱。羅下淸者，喩心不染，諸境攀緣，常能正念。故喩
<lb ed="ZW" n="0046a02"/>爲澄濾心神，淸淨妙行。</p>
<lb ed="ZW" n="0046a03"/><p xml:id="pZW03p0046a0301">講堂者，亦喩比丘身。法座者，喩覺性。法師者，喩
<lb ed="ZW" n="0046a04"/>法智。聽衆，身中煩惱。若有比丘煩惱境起，當以法智而
<lb ed="ZW" n="0046a05"/>覺察之，深<anchor xml:id="nkr_note_orig_0046001" n="0046001"/>入正念。故喩煩惱爲聽衆也。</p>
<lb ed="ZW" n="0046a06"/><p xml:id="pZW03p0046a0601">聖容者，亦喩比丘身中佛性也。衆相莊嚴者，喩比丘
<lb ed="ZW" n="0046a07"/>萬行功德威儀也。</p>
<lb ed="ZW" n="0046a08"/><p xml:id="pZW03p0046a0801">聖容前左右阿難、迦葉者，喩二種智。左爲識解脫
<lb ed="ZW" n="0046a09"/>智，右爲了生死智也。剃髮、披三衣者，剃髮喩煩惱結縛；
<lb ed="ZW" n="0046a10"/>三衣喩戒定慧。方裙是戒衣，覆膊是定衣，袈裟是慧衣。
<lb ed="ZW" n="0046a11"/>如是戒定慧，能降貪瞋癡。是故比丘常須剃除煩惱之結，
<lb ed="ZW" n="0046a12"/>常披戒定慧衣。是名比丘剃髮披三衣。</p>
<lb ed="ZW" n="0046a13"/><p xml:id="pZW03p0046a1301">佛前左右菩薩赤體不穿<anchor xml:id="nkr_note_orig_0046002" n="0046002"/>三服，唯佩瓔珞者，喩持
<lb ed="ZW" n="0046a14"/>戒比丘具持如來淸淨戒行及萬行威儀，能降身中三毒、六
<lb ed="ZW" n="0046a15"/>賊及諸境界，不亂其心。故喩諸善莊嚴以爲瓔珞。不著
<lb ed="ZW" n="0046a16"/>衣者，喩煞煩惱，一切境悉能降伏。故菩薩不著煩惱之衣
<lb ed="ZW" n="0046a17"/>也。</p>
<lb ed="ZW" n="0046a18"/><p xml:id="pZW03p0046a1801">佛前左右力士者，喩比丘勇猛精進。能摧身中三毒
<lb ed="ZW" n="0046a19"/>煩惱也。</p>
<lb ed="ZW" n="0046a20"/><p xml:id="pZW03p0046a2001">又左右神王者，喩比丘內心湛然，不起亂想，心王能
<lb ed="ZW" n="0046a21"/>調伏諸根也。</p>
<lb ed="ZW" n="0046a22"/><p xml:id="pZW03p0046a2201">像前燃燈常令不絕者，喩比丘身中覺性。暗喩一切
<lb ed="ZW" n="0046a23"/>煩惱，明喩智慧法。持戒比丘常持如來智慧之法，於念念
<pb ed="ZW" xml:id="ZW03.0023.0047a" n="0047a"/>
<lb ed="ZW" n="0047a01"/>中，無有異相境界。故喩智慧能破愚癡，故喩燈明，滅除
<lb ed="ZW" n="0047a02"/>暗障。</p>
<lb ed="ZW" n="0047a03"/><p xml:id="pZW03p0047a0301">寺中高廣樓閣者，亦喩比丘一報，善業成就，積在冥
<lb ed="ZW" n="0047a04"/>中。捨報之時，衆善迎接，安居寂滅，常樂涅槃，永絕沉
<lb ed="ZW" n="0047a05"/>淪。言稱彼岸莊嚴衆相，寶殿寶樓。由是一生在肉身時，
<lb ed="ZW" n="0047a06"/>能持忍辱、四苦、八難，圓滿具足，獲涅槃果，是故比丘得
<lb ed="ZW" n="0047a07"/>如是福報。故喩行人造諸高廣樓閣。</p>
<lb ed="ZW" n="0047a08"/><p xml:id="pZW03p0047a0801">浮圖者，喩比丘自身也。七級者，喩比丘七竅也。繞
<lb ed="ZW" n="0047a09"/>塔浮圖行道者，喩持戒比丘常以定心降伏三毒、六賊，常
<lb ed="ZW" n="0047a10"/>令七竅不納五欲，以智慧心繞於七竅，降諸境界。故名繞
<lb ed="ZW" n="0047a11"/>塔行道。十二級者，亦喩持戒僧常煞六賊，六根無染；以
<lb ed="ZW" n="0047a12"/>禁六賊，六識淸淨；六種是善，六種是惡。行人常向身中
<lb ed="ZW" n="0047a13"/>料揀<anchor xml:id="nkr_note_orig_0047001" n="0047001"/>此十二種事，是名繞十二級浮圖行<anchor xml:id="nkr_note_orig_0047002" n="0047002"/>道也。道是
<lb ed="ZW" n="0047a14"/>道德之道，不是世間腳行之道。今時比丘以腳繞於磚石
<lb ed="ZW" n="0047a15"/>泥土，週而復始，不知休歇。繞塔行於道路之道，此爲迷
<lb ed="ZW" n="0047a16"/>見也。</p>
<lb ed="ZW" n="0047a17"/><p xml:id="pZW03p0047a1701">四十九尺五色幡者，亦喩比丘身。何以故，一切衆生
<lb ed="ZW" n="0047a18"/>無始已來，隨諸色境，順於三毒，具造惡業。六趣四生，無
<lb ed="ZW" n="0047a19"/>形不受，無苦不經。遍受苦畢，今<anchor xml:id="nkr_note_orig_0047003" n="0047003"/>得人身，遇佛法以信
<lb ed="ZW" n="0047a20"/>受。故能持如來出世間法，戒行具足，得解脫果。從是能
<lb ed="ZW" n="0047a21"/>翻一切宿障業故，是名爲幡。變惡爲善，是爲幡義。四十
<lb ed="ZW" n="0047a22"/>九尺，喩比丘七竅之中，有其七識。一識之中，具有於七。
<pb ed="ZW" xml:id="ZW03.0023.0048a" n="0048a"/>
<lb ed="ZW" n="0048a01"/>是故七竅，身之爲首<anchor xml:id="nkr_note_orig_0048001" n="0048001"/>。四十九分識性皆變爲善，懸於長
<lb ed="ZW" n="0048a02"/>杆供養者。行人思惟出世之路不離心肝，無有一時刹那
<lb ed="ZW" n="0048a03"/>境界而有散亂。常懷決定，繫在心腑<anchor xml:id="nkr_note_orig_0048002" n="0048002"/>，故喩懸竿。亦非
<lb ed="ZW" n="0048a04"/>質礙竹木之竿。五色者，眼耳鼻舌心是也。此爲五根，常
<lb ed="ZW" n="0048a05"/>受世間五欲之境。如此之境，各爲一色。色爲無量境，聲
<lb ed="ZW" n="0048a06"/>爲無量境，香爲無量境，味爲無量境，觸爲無量境。</p>
<lb ed="ZW" n="0048a07"/><p xml:id="pZW03p0048a0701">寺中施浴者，亦喩比丘身。是比丘身中三毒、六賊及
<lb ed="ZW" n="0048a08"/>八萬四千諸境煩惱，觸動淨性。是故比丘於其身中，降伏
<lb ed="ZW" n="0048a09"/>如此境界。以持智慧法，故不令放逸。若有如此智慧，是
<lb ed="ZW" n="0048a10"/>名洗浴。衆僧喩身中佛性，水喩智慧法。但能降伏身中
<lb ed="ZW" n="0048a11"/>一切諸魔境，不亂心王，是名衆僧常得淸淨。</p>
<lb ed="ZW" n="0048a12"/><p xml:id="pZW03p0048a1201">俗人供養病僧者，復是何義？並是比丘諸威儀義也。</p>
<lb ed="ZW" n="0048a13"/><p xml:id="pZW03p0048a1301">行人剜眼睛供養者，喩持戒比丘斷觀色慾諸邪境界
<lb ed="ZW" n="0048a14"/>義也<anchor xml:id="nkr_note_orig_0048003" n="0048003"/>。行人截手腕供養，喩持戒比丘斷觸財利之境界
<lb ed="ZW" n="0048a15"/>也。行人煉<anchor xml:id="nkr_note_orig_0048004" n="0048004"/>指供養，喩比丘息異念，諸緣不住境，心不
<lb ed="ZW" n="0048a16"/>觸境，內心異念是也。行人下劍供養者，喩比丘煞六賊、
<lb ed="ZW" n="0048a17"/>三毒境。行人鉤身供養者，喩比丘淨念超五欲境。行人
<lb ed="ZW" n="0048a18"/>斷五辛者，喩比丘斷五毒心境。病比丘者，是名聾、盲、
<lb ed="ZW" n="0048a19"/>喑、啞、攣、跛、癰；坑中餓狗，貧窮下賤也。並是持戒比丘
<lb ed="ZW" n="0048a20"/>具持法故，制禊身心義也。病比丘者，常持禁戒。不觀邪
<lb ed="ZW" n="0048a21"/>色如盲；不聽邪聲如聾；鼻舌不染味香是名喑、啞；手不煞
<pb ed="ZW" xml:id="ZW03.0023.0049a" n="0049a"/>
<lb ed="ZW" n="0049a01"/>生命，腳不行非法之道，是名攣、跛；身中佛性未遇法食，
<lb ed="ZW" n="0049a02"/>喩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0049001" n="0049001"/>坑中餓狗；五蔭肉身，故喩爲坑；未遇如來法財，是
<lb ed="ZW" n="0049a03"/>貧窮；未持如來禁戒，被染之性，是名下賤。</p>
<lb ed="ZW" n="0049a04"/><p xml:id="pZW03p0049a0401">如來當勸檀越供養此等之者，並是具持萬行威儀比
<lb ed="ZW" n="0049a05"/>丘身是也。如此比丘爲持戒故，和合之身其時不得七事
<lb ed="ZW" n="0049a06"/>供養，法事有闕。七供養者，第一床座<anchor xml:id="nkr_note_orig_0049002" n="0049002"/>，第二中食，第三
<lb ed="ZW" n="0049a07"/>衣服，第四侍人，第五醫藥，第六迎送，第七歡喜。持戒比
<lb ed="ZW" n="0049a08"/>丘所至之處，悉皆須得如上七種供養，業行始圓備。</p>
<lb ed="ZW" n="0049a09"/><p xml:id="pZW03p0049a0901">右如前所列種種行門，種種形相，種種事、譬喩，悉在
<lb ed="ZW" n="0049a10"/>比丘身上，行諸方便，以成解脫之果。比丘具持如上諸方
<lb ed="ZW" n="0049a11"/>便門，皆令備足，無有闕失。是故名爲總持法門，是故名
<lb ed="ZW" n="0049a12"/>爲入一乘法，是卽名爲入不二法門。若智慧門開，卽得解
<lb ed="ZW" n="0049a13"/>脫。若未遇大善知識，無解脫期。是故行人要須得善知
<lb ed="ZW" n="0049a14"/>識引導開示，從彼說中，妙詮其理，一一分別。因分別故，
<lb ed="ZW" n="0049a15"/>始得覺悟。故卽能決斷生死，卽能決斷<anchor xml:id="nkr_note_orig_0049003" n="0049003"/>解脫之因。如
<lb ed="ZW" n="0049a16"/>上一一並令了達，一一無有闕失，始名入道也。</p>
<lb ed="ZW" n="0049a17"/><p xml:id="pZW03p0049a1701">俗人作福者，以何因緣而得成其<anchor xml:id="nkr_note_orig_0049004" n="0049004"/>解脫因緣？十方
<lb ed="ZW" n="0049a18"/>檀越當造何福，與持戒比丘相因而得解脫因？其七種供
<lb ed="ZW" n="0049a19"/>養，與持戒比丘作解脫因。第一施床，第二施中食，第三
<lb ed="ZW" n="0049a20"/>施衣服，第四施侍人，第五施醫藥，第六施迎送，第七施歡
<lb ed="ZW" n="0049a21"/>喜。持戒比丘乃是證羅漢人所生之處，皆悉須得如前七
<pb ed="ZW" xml:id="ZW03.0023.0050a" n="0050a"/>
<lb ed="ZW" n="0050a01"/>種供養。若不得者，道業有闕。闕有何義？第一闕床座，
<lb ed="ZW" n="0050a02"/>有廢禮拜贊歎。第二闕齋食，廢讀<anchor xml:id="nkr_note_orig_0050001" n="0050001"/>誦思惟。第三闕
<lb ed="ZW" n="0050a03"/>衣，有廢講說。第四闕侍人，有廢敎示。第五闕醫治，有
<lb ed="ZW" n="0050a04"/>廢歌唄<anchor xml:id="nkr_note_orig_0050002" n="0050002"/>。第六闕迎送，有廢書寫。第七闕歡喜承受，有
<lb ed="ZW" n="0050a05"/>廢善解脫想念。其此七種之中，闕一不可。猶如有人一
<lb ed="ZW" n="0050a06"/>身之中，唯籍七竅。萬事成辦，由此七竅。若無兩目，睹
<lb ed="ZW" n="0050a07"/>視無功。若無兩耳，聽響無功。若無兩鼻，舒吸無功。若
<lb ed="ZW" n="0050a08"/>無其口，言說無功。是故七竅，身之頭首。比丘具持如來
<lb ed="ZW" n="0050a09"/>法敎，亦籍七事供養爲首。其此七事供養，能資比丘道
<lb ed="ZW" n="0050a10"/>業，亦如身之七竅。有殊異十萬檀越爲發善心，所營善業
<lb ed="ZW" n="0050a11"/>修功德，云何造作而合佛意？唯於持戒羅漢比丘而行前
<lb ed="ZW" n="0050a12"/>件七事供養，是名相因解脫。何以故？爲其比丘行諸佛
<lb ed="ZW" n="0050a13"/>威儀，是以須此七事供養。若無七等助道之法，比丘萬行
<lb ed="ZW" n="0050a14"/>功德不爲。</p>
<lb ed="ZW" n="0050a15"/><p xml:id="pZW03p0050a1501">其如此七事供養日夜修營，七種功德報施主恩。七
<lb ed="ZW" n="0050a16"/>功德者，第一、禮拜贊歎，第二、講說尊經，第三、接化初
<lb ed="ZW" n="0050a17"/>學，第四、梵音唄響，第五、書持經律，第六、讀誦淸齋，第
<lb ed="ZW" n="0050a18"/>七、三禪法足。如此七功德，能救身中七識。淸淨解脫，
<lb ed="ZW" n="0050a19"/>以能成就七功德故。皆由檀越<anchor xml:id="nkr_note_orig_0050003" n="0050003"/>七種供養，然捨檀越俗
<lb ed="ZW" n="0050a20"/>中七種殃罪。其七罪者，一爲家口田宅驅迫，二爲內外親
<lb ed="ZW" n="0050a21"/>眷<anchor xml:id="nkr_note_orig_0050004" n="0050004"/>及六畜惱亂，三爲種種莊嚴衣服，四爲被差軍陣征
<pb ed="ZW" xml:id="ZW03.0023.0051a" n="0051a"/>
<lb ed="ZW" n="0051a01"/>討，五爲未捨俗<anchor xml:id="nkr_note_orig_0051001" n="0051001"/>染，六爲病死煩惱，七爲門戶差科點
<lb ed="ZW" n="0051a02"/>役。但是俗人，無問入道者，皆悉有此七種纏縛。所以於
<lb ed="ZW" n="0051a03"/>俗務中，抽減七事供養比丘。比丘善業成就，於冥道中相
<lb ed="ZW" n="0051a04"/>救。敎此卽名爲相因解脫。但是俗人，爲此七罪纏縛身
<lb ed="ZW" n="0051a05"/>心，一切罪業悉皆因此七種之事。是故比丘爲無如上七
<lb ed="ZW" n="0051a06"/>種纏縛，所以名爲道中淸淨善人。一切俗人爲有如此七
<lb ed="ZW" n="0051a07"/>種纏縛，故名爲被禁縛者。一依如前所營，卽契佛意。莫
<lb ed="ZW" n="0051a08"/>獨偏執，著於邪路。其偏執者，皆是三人修行之者。何以
<lb ed="ZW" n="0051a09"/>故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0051002" n="0051002"/>？</p>
<lb ed="ZW" n="0051a10"/><p xml:id="pZW03p0051a1001">第一禪師，執於山藪，空居寂處，獨執一門。九部尊
<lb ed="ZW" n="0051a11"/>經，未曾尋討。空思一理，善惡不分。魔佛渾齊，邪正無
<lb ed="ZW" n="0051a12"/>二。文不入眼，法不入心。唯言自悟爲功，不假執文有
<lb ed="ZW" n="0051a13"/>相。言此見者，便是大迷。何以故？佛說山者，喩於貪
<lb ed="ZW" n="0051a14"/>心。貪心處身，甚爲險峻。聚林，喩於五蔭。五蔭，喩於
<lb ed="ZW" n="0051a15"/>五毒。卽是眼毒、耳毒、鼻毒、口毒、心毒。如此五林毒心
<lb ed="ZW" n="0051a16"/>處中，險於山川。比丘若於身中，降此貪魔，不令興起，名
<lb ed="ZW" n="0051a17"/>心定，是名禪師。</p>
<lb ed="ZW" n="0051a18"/><p xml:id="pZW03p0051a1801">第二法師者，作比丘口，常智慧演暢正法及讀誦歌
<lb ed="ZW" n="0051a19"/>唄，正念能降口中瞋饞毒魔，是名法師。故如來方便之
<lb ed="ZW" n="0051a20"/>行，講堂喩比丘身，高座喩比丘覺心，法師喩智，此是法師
<lb ed="ZW" n="0051a21"/>之義。今時比丘偏執一理，空尋章疏，不契眞如。瞋饞覆
<lb ed="ZW" n="0051a22"/>心，實無智慧。身披質礙衣服，而坐質礙法床，又居凡木
<pb ed="ZW" xml:id="ZW03.0023.0052a" n="0052a"/>
<lb ed="ZW" n="0052a01"/>講堂，口說偏居一法，戒定原<anchor xml:id="nkr_note_orig_0052001" n="0052001"/>無習處，眞慧不了其源。
<lb ed="ZW" n="0052a02"/>何有滅罪之功？況更引他凡庶！</p>
<lb ed="ZW" n="0052a03"/><p xml:id="pZW03p0052a0301">第三律師者，行律行，執事爲功。唯律其身，不律其
<lb ed="ZW" n="0052a04"/>性。何以故者？能正三毒及以六賊諸境界故，令其心王
<lb ed="ZW" n="0052a05"/>不染三毒及以六賊，是名爲律。諸細觸境，悉能除剪，喩
<lb ed="ZW" n="0052a06"/>諸細行。今時比丘眞示於身，行其文字之律，不行如來無
<lb ed="ZW" n="0052a07"/>相眞律。空執一法，禪慧悉無功疏，是偏執破戒律師者
<lb ed="ZW" n="0052a08"/>也。</p>
<lb ed="ZW" n="0052a09"/><p xml:id="pZW03p0052a0901">是名禪、法、律等三種法門。於比丘身上，心口身中，
<lb ed="ZW" n="0052a10"/>各行一法，始名三禪之法，是名三寶之義也。</p>
<lb ed="ZW" n="0052a11"/><p xml:id="pZW03p0052a1101">智人思之，幸細觀察矣。此文義<anchor xml:id="nkr_note_orig_0052002" n="0052002"/>況<anchor xml:id="nkr_note_orig_0052003" n="0052003"/>爲是邪？如
<lb ed="ZW" n="0052a12"/>有不是，請細詳究。此之所見，具有宗承。不是家生詐傳
<lb ed="ZW" n="0052a13"/>之理。夫之文義，理有淺深。聲聞所解理，卽繫於聲聞；
<lb ed="ZW" n="0052a14"/>緣覺所解理，卽執於緣覺；菩薩所解理，卽通於菩薩。譬
<lb ed="ZW" n="0052a15"/>如江淮與海，器量不同。大海納於百川，川灌亦無盈縮。
<lb ed="ZW" n="0052a16"/>菩薩之見，義通於<anchor xml:id="nkr_note_orig_0052004" n="0052004"/>玄妙之門。緣覺、聲聞，若江淮之受
<lb ed="ZW" n="0052a17"/>納小川。二水及有盈縮之期。緣覺、聲聞，未出生死之
<lb ed="ZW" n="0052a18"/>厄。菩薩見性，了了無疑，履解脫門，無有障礙。聲聞、緣
<lb ed="ZW" n="0052a19"/>覺，小道之人，於像中普用。如是持戒，不了是非，地獄涅
<lb ed="ZW" n="0052a20"/>槃，未能分別。空執無形之相，空中不了眞形<anchor xml:id="nkr_note_orig_0052005" n="0052005"/>。邪正莫
<pb ed="ZW" xml:id="ZW03.0023.0053a" n="0053a"/>
<lb ed="ZW" n="0053a01"/>分，魔佛同生共滅。仔<anchor xml:id="nkr_note_orig_0053001" n="0053001"/>細尋究，空有並道不知。唯信
<lb ed="ZW" n="0053a02"/>愚心，扇他邪意者矣。</p>
<lb ed="ZW" n="0053a03"/>
<lb ed="ZW" n="0053a04"/><p xml:id="pZW03p0053a0401">〔錄文完〕</p></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="zangwai-notes">
<head>方廣錩 校注</head>
<p>
<note n="0032001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032001">「著」，底本作「箸」，據文意改。</note>
<note n="0032002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032002">「導」，底本作「道」，據文意改。</note>
<note n="0032003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032003">「著」，底本作「箸」，據文意改。</note>
<note n="0033001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0033001">「著」，底本作「箸」，據文意改。</note>
<note n="0033002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0033002">「死」字，底本似作「花」。</note>
<note n="0034001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0034001">甲本從此始。</note>
<note n="0034002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0034002">「上」，底、甲本作「土」，據文意改。</note>
<note n="0034003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0034003">「生死」，甲本作「四生」。</note>
<note n="0034004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0034004">「故」，底本無，據甲本補。</note>
<note n="0034005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0034005">「形」，甲本作「刑」。</note>
<note n="0034006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0034006">「慧」，底、甲本作「惠」，此處「惠」、「慧」相通，故正作「慧」。下同。</note>
<note n="0034007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0034007">「晝」，甲本作「盡」。</note>
<note n="0034008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0034008">「苦」，底、甲本作「若」，據文意改。</note>
<note n="0035001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0035001">「形」，甲本作「刑」。</note>
<note n="0035002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0035002">「代代」，底本作「伐伐」，據甲本改。</note>
<note n="0035003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0035003">「授」，底、甲本作「受」，據文意改。</note>
<note n="0035004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0035004">「五」，底本作「伍」，據甲本改。</note>
<note n="0035005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0035005">「身」，底本無，據甲本補。</note>
<note n="0036001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0036001">「招」，甲本作「拓」。</note>
<note n="0036002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0036002">「散壞」，甲本作「流散」。</note>
<note n="0036003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0036003">「云」，甲本作「二」。</note>
<note n="0036004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0036004">「人」，甲本作「者」。</note>
<note n="0036005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0036005">「升」，底、甲本作「勝」，據文意改。下同。</note>
<note n="0037001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0037001">「持」，甲本作「特」。</note>
<note n="0037002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0037002">「慧」，底本無，據甲本補。</note>
<note n="0037003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0037003">「界」，底本作「戒」，據甲本改。</note>
<note n="0038001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0038001">「陸升乳糜」，底本無，據甲本補。</note>
<note n="0038002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0038002">「惑」，底、甲本作「或」，據文意改。</note>
<note n="0038003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0038003">「意」，底、甲本無，據文意補。</note>
<note n="0038004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0038004">「導」，底本作「道」，據甲本改。</note>
<note n="0038005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0038005">「戒」，底、甲本作「施」，據文意改。</note>
<note n="0038006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0038006">「蜜」，底、甲本無，據文意補。</note>
<note n="0039001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0039001">「穿」，底、甲本作「串」，據文意改。</note>
<note n="0039002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0039002">「後」，底、甲本無，據文意補。</note>
<note n="0039003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0039003">「子」，甲本無。</note>
<note n="0039004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0039004">「蜜」，底、甲本無，據文意補。</note>
<note n="0039005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0039005">「朋」，底、甲本作「崩」，據文意改。</note>
<note n="0039006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0039006">「餘」，底本作「飮」，據甲本改。</note>
<note n="0039007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0039007">「蜜」，甲本無。</note>
<note n="0039008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0039008">「是」，甲本作「是故」。</note>
<note n="0040001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0040001">「身法」，底、甲本作「法身」，據文意改。</note>
<note n="0040002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0040002">「戒」，底、甲本作「在」，據文意改。</note>
<note n="0041001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0041001">「戒」，底本無，據甲本補。</note>
<note n="0041002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0041002">「有礙酒」，底、甲本無，據文意補。</note>
<note n="0041003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0041003">「是」，底本無，據甲本補。</note>
<note n="0042001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0042001">「揚」，底、甲本作「楊」，據文意改。</note>
<note n="0042002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0042002">「此」，底本無，據甲本補。</note>
<note n="0042003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0042003">「是」，底本無，據甲本補。</note>
<note n="0042004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0042004">「形」，甲本作「刑」。</note>
<note n="0042005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0042005">此字不淸，似爲「疋」。</note>
<note n="0042006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0042006">「形」，甲本作「刑」。</note>
<note n="0042007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0042007">「穿」，底、甲本作「串」，據文意改。</note>
<note n="0042008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0042008">「穿」，底、甲本作「串」，據文意改。</note>
<note n="0043001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0043001">「目」，底、甲本作「因」，據文意改。</note>
<note n="0043002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0043002">「煉」，底本作「練」，甲本作「鍊」，據文意改。</note>
<note n="0043003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0043003">「喩」，底、甲本作「俞」，據文意改。</note>
<note n="0043004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0043004">「眞」，底本作「其」，據甲本改。</note>
<note n="0043005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0043005">「業」，底、甲本作「業者」，據文意刪。</note>
<note n="0043006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0043006">「中」，底、甲本作「忠」，據文意改。</note>
<note n="0043007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0043007">「無」，底本無，據甲本補。</note>
<note n="0043008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0043008">「義者」，底、甲本作「者義」，據文意改。</note>
<note n="0043009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0043009">「六」，底本無，據甲本補。</note>
<note n="0044001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0044001">「戒」，底、甲本作「定」，據文意改。</note>
<note n="0044002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0044002">「爲」，甲本無。</note>
<note n="0044003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0044003">「兩耳」，底、甲本無，據文意補。</note>
<note n="0045001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0045001">「護」，底本作「灌」，據甲本改。</note>
<note n="0045002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0045002">「喩比丘」，甲本作「喩比丘喩比丘」。</note>
<note n="0045003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0045003">「心」，底本無，據甲本補。</note>
<note n="0046001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0046001">「深」，底、甲本作「染」，據文意改。</note>
<note n="0046002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0046002">「穿」，底本作「串」，據文意改。</note>
<note n="0047001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0047001">「揀」，底、甲本作「鍊」，據文意改。</note>
<note n="0047002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0047002">「行」，底本無，據甲本補。</note>
<note n="0047003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0047003">「今」，甲本作「令」。</note>
<note n="0048001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0048001">「首」，甲本作「道」。</note>
<note n="0048002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0048002">「腑」，甲本作「府」。</note>
<note n="0048003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0048003">「行人剜眼睛供養者，喩持戒比丘斷觀色慾諸邪境界義也」，底本無，據甲本補。</note>
<note n="0048004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0048004">「煉」，底、甲本作「鍊」，據文意改。</note>
<note n="0049001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0049001">「喩」，底、甲本無，據文意補。</note>
<note n="0049002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0049002">「座」，底、甲本作「坐」，據文意改。</note>
<note n="0049003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0049003">「斷」，底本無，據甲本補。</note>
<note n="0049004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0049004">「其」，底本無，據甲本補。</note>
<note n="0050001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0050001">「讀」，底本作「贊」，據甲本改。</note>
<note n="0050002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0050002">「唄」，甲本作「詛」。</note>
<note n="0050003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0050003">「越」，甲本作「日」。</note>
<note n="0050004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0050004">「眷」，底本作「養」，據甲本改。</note>
<note n="0051001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0051001">「俗」，底本作「浴」，據甲本改。</note>
<note n="0051002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0051002">「以故」，底、甲本無，據文意擬補。</note>
<note n="0052001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0052001">「原」，底、甲本作「元」，據文意改。</note>
<note n="0052002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0052002">「義」，甲本作「意」。</note>
<note n="0052003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0052003">「況」，底本作「咒」，據甲本改。</note>
<note n="0052004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0052004">「於」，甲本無。</note>
<note n="0052005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0052005">「形」，甲本作「刑」。</note>
<note n="0053001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0053001">「仔」，底本作「子」，據文意改。</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>